Wat is de Onderstroom?

Tim Toornstra is directeur van Stichting Onderstroom. Regelmatig komt er mail van Tim voorbij waarin hij een cursus of training aanbiedt. Ook is Tim als interim-schoolleider inmiddels een bekend gezicht geworden in meerdere regio’s. Waar staat Onderstroom eigenlijk voor? En wat betekent ze voor Kopwerk/Schooltij? We vroegen het aan Tim zelf.

Wat is de Onderstroom?

'Heel simpel geredeneerd is de onderstroom alles wat je niet ziet maar wel invloed heeft. De ‘bovenstroom’ is wat je wel ziet: Als het gaat over mensen, denk dan aan de functie die iemand bekleedt, of het gedrag dat hij of zij laat zien. Bij organisaties gaat het om de structuren en werkprocessen. Soms zijn ze praktisch en helder, soms onhandig en ondoorzichtig. Maar ze zijn wel altijd zichtbaar. Iedereen kan zien wat er gebeurt. De kans dat iets uit de bovenstroom aan jouw aandacht ontsnapt is klein.’ Duidelijk.


Maar waarom is dat zo belangrijk?

‘De onderstroom is dus niet zichtbaar, maar wel cruciaal voor duurzame ontwikkeling en bepalend of het lukt of niet. Iedereen in de organisatie wordt er door meegevoerd. Alles wat je daar kunt verbeteren, heeft effect op iedereen in de organisatie.’ Niet gek dus dat Kopwerk en Schooltij hun trainings- en coachingsactiviteiten hebben ondergebracht in Stichting Onderstroom. Het motto is: “Door de bovenstroom serieus te nemen en de onderstroom boven water te halen, kunnen we essentiële veranderingen inzetten en een duurzaam resultaat bereiken”.

Wie het weet mag het zeggen

Stichting Onderstroom biedt ondersteuning in het op koers brengen en houden van scholen en andere organisaties. We vinden het belangrijk dat medewerkers kunnen blijven werken aan persoonlijk meesterschap. Onderstroom werkt volgens de Rijlandse principes. ‘Rijnlands denken is gebaseerd op de pijlers verbinden, vertrouwen, vakmanschap en inspiratie en brengt mooie inzichten en principes samen. De Rijnlandse principes stellen de professional, de vakman centraal. “Wie het weet mag het zeggen”. Vakmensen zijn vaak onbewust bekwaam. Stel je eens voor dat je bij het volledige kennisrepertoire zou kunnen. En dat je echt zelf over je ontwikkeling zou gaan. Onderstroom helpt hierbij. Door vakmensen in te zetten om vakmensen te helpen.’ Aldus Toornstra.

Website

In augustus 2017 heeft het college van bestuur van Kopwerk/Schooltij Tim Toornstra gevraagd Onderstroom “nieuw leven” in te blazen. Sindsdien is er veel gebeurd. Er is een gevarieerd scala aan cursussen, workshops en trainingen ontwikkeld. Ook zijn er meerdere coachingstrajecten en interimopdrachten uitgevoerd. Deze trajecten zijn ontwikkeld en uitgevoerd door zowel collega’s van Kopwerk/Schooltij als door externe trainers/coaches. Om bekendheid te geven aan het aanbod van Kopwerk is er een nieuwe website gemaakt (www.onderstroom.nu) en is er een stijlvolle brochure uitgegeven.

‘Onderstroom werkt nauw samen met de collega’s van de afdeling Personeel & Organisatie. Samen denken we na over welk ontwikkelingsaanbod het beste past bij onze medewerkers en proberen we creatieve oplossingen te vinden voor het leerkrachtentekort. Ook is Onderstroom verantwoordelijk voor het opleiden van de stagiaires van de (I) Pabo en het coachen van startende leerkrachten. We zijn er trots op dat Onderstroom steeds meer een begrip begint te worden binnen Kopwerk/Schooltij. En langzamerhand een spil wordt in de organisatie als het gaat om kwaliteitsontwikkeling.’

Maandthema

De kalender van Kopwerk/Schooltij is daar een mooi voorbeeld van. In het voorwoord schrijven Jan Bot en John Deckers over de betekenis van de Onderstroom. Bovendien is Onderstroom het maandthema van januari. Iedere maand staat er in de kalender een andere thema centraal. Alle thema’s hebben verbinding met de onderstroom. Met haar aanbod sluit Onderstroom zo goed mogelijk bij deze thema’s aan. Zo is het bijvoorbeeld de bedoeling dat Onderstroom trajecten gaat aanbieden voor beginnende leerkrachten en directeuren om hen aan de hand van de kalenderthema’s te introduceren in de Kopwerk/Schooltij-organisatie

Zelf ontwikkelen

Voor de toekomst is Tims wens dat er meer Kopwerk/Schooltij-medewerkers Onderstroom weten te vinden om hun persoonlijke ontwikkeling een impuls te geven. En dat er steeds meer collega’s hun specifieke expertise via Onderstroom cursussen, coaching en of trainingen ten dienste gaan stellen aan andere collega’s. ‘Dat we steeds minder een beroep hoeven te doen op externen. Dat Onderstroom met recht kan zeggen dat zij werkt volgens de Rijnlandse principes: verbinden, vertrouwen, vakmanschap en inspiratie. En dat de professional, de vakman/vrouw centraal staat.’

Eigen trainingsruimte?

Een andere grote wens is dat Onderstroom de beschikking krijgt over een eigen ruimte in het gebouw de Ontmoeting in Anna Paulowna. Een ruimte waar er trainingen en cursussen worden gegeven en waar collega’s en stafmedewerkers van Kopwerk/Schooltij elkaar kunnen ontmoeten. ‘In de maand juli staat het thema geluk in de kalender centraal. Het zou toch geweldig zijn als we in juli de Onderstroom ruimte mogen openen.’ Aldus Tim Toornstra.